มีอะไรจะเม้าท์หรอ? ?
48 ปี “ปตท.” จากรากฐานพลังงานไทย สู่การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ รับมือพลังงานโลกยุคใหม่อย่างยั่งยืน | อีจัน ONE COMMUNITY
หน้าแรก / ข่าว / ข่าวทั่วไป ข่าวทั่วไป ข่าวทั่วไป เผยแพร่เมื่อ : 25 ก.ย. 2569 20:00 น.
48 ปี “ปตท.” จากรากฐานพลังงานไทย สู่การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ รับมือพลังงานโลกยุคใหม่อย่างยั่งยืน 48 ปี “ปตท.” จากรากฐานพลังงานไทย สู่การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ รับมือพลังงานโลกยุคใหม่อย่างยั่งยืน 48 ปี ปตท. จากรากฐานพลังงานไทย สู่การเปลี่ยนผ่านครั้งใหญ่ รับมือพลังงานโลก เทคโนโลยี AI และความท้าทายในอนาคต…
เผยแพร่ 25 ก.ย. 2569 20:00 น.ถ้าย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม 2521 วันที่ “การปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย” หรือ ปตท. ก่อตั้งขึ้น ประเทศไทยกำลังเจอกับวิกฤตน้ำมันครั้งใหญ่ในตลาดโลก ภารกิจของ ปตท. ในวันนั้นจึงชัดเจนมาก คือ ดูแลให้ประเทศมีพลังงานเพียงพอ และมีความมั่นคงด้านพลังงาน
จากองค์กรที่ตั้งขึ้นเพื่อรับมือวิกฤตพลังงาน วันเวลาผ่านไป ปตท. เปลี่ยนสถานะจากรัฐวิสาหกิจมาเป็นบริษัทมหาชน และเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อปี 2544 ในชื่อ “บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)” แต่แม้จะเข้าตลาดหุ้นแล้ว ปตท. ยังคงเป็นรัฐวิสาหกิจ โดยมีกระทรวงการคลังเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงพลังงาน
ตลอด 48 ปี บทบาทของ ปตท. จึงเปลี่ยนไปเรื่อยๆ ตามโลก เศรษฐกิจ และพฤติกรรมของคน จากเดิมที่เน้นเรื่องพลังงานของประเทศ วันนี้ขยายไปถึงธุรกิจระดับโลก เทคโนโลยี การลงทุน รวมถึงโจทย์ใหญ่เรื่องสิ่งแวดล้อม
หนึ่งในจุดเปลี่ยนและเป็นรากฐานสำคัญของพลังงานไทย คือการค้นพบ ก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทย
ปตท. เข้ามามีบทบาทตั้งแต่การสำรวจ พัฒนา ไปจนถึงนำก๊าซขึ้นมาใช้ในเชิงพาณิชย์ ก่อนจะค่อยๆ สร้างโครงสร้างพื้นฐานตามมา ทั้งระบบท่อส่งก๊าซที่เชื่อมแหล่งผลิตในทะเลกับพื้นที่ชายฝั่ง และ โรงแยกก๊าซธรรมชาติแห่งแรกของประเทศ
ก๊าซที่ได้ถูกนำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้า ช่วยรองรับทั้งการใช้ไฟของประชาชน โรงงาน และเศรษฐกิจที่กำลังโตขึ้น
แต่เรื่องไม่ได้จบแค่การเอาก๊าซมาใช้เป็นเชื้อเพลิง เพราะผลิตภัณฑ์จากโรงแยกก๊าซยังกลายเป็นวัตถุดิบสำคัญของ อุตสาหกรรมปิโตรเคมี
จากทรัพยากรในอ่าวไทย จึงต่อยอดกลายเป็นอุตสาหกรรมอีกหลายประเภท เกิดการลงทุน การจ้างงาน และทำให้ไทยมีบทบาทมากขึ้นในฐานการผลิตปิโตรเคมีของภูมิภาค
มีข้อมูลเพิ่มเติมเรื่องนี้ไหม
แจ้งเบาะแสหรือสอบถามทีมข่าวอีจันได้โดยตรง
คุยกับทีมข่าวร่วมช่วยเหลือที่เกี่ยวข้องกับข่าวนี้
สินค้าแนะนำ ทุกการซื้อคือการให้
ต่อมา ปตท. เริ่มขยายจากคนจัดหาพลังงาน สู่ “ปั๊ม” ที่มากกว่าปั๊มน้ำมัน
อีกภาพที่คนไทยคุ้นเคย คือ สถานีบริการน้ำมัน ปตท.
แต่ตลอดหลายสิบปี ปตท. ไม่ได้มีแค่การผลิต จัดหา และส่งพลังงานอีกต่อไป แต่ขยับเข้ามาอยู่ใกล้กับชีวิตประจำวันของคนมากขึ้น
ปัจจุบันมีสถานีบริการน้ำมัน 2,416 แห่งทั่วประเทศ ข้อมูล ณ ไตรมาส 2 ปี 2569
และปั๊มไม่ได้มีไว้แค่เติมน้ำมัน เพราะข้างในยังมีทั้ง Café Amazon ร้านอาหาร ร้านสะดวกซื้อ และศูนย์บริการยานยนต์
พูดง่ายๆ คือ จากเดิมที่คนแวะปั๊มเพื่อเติมน้ำมัน กลายเป็นพื้นที่ที่คนแวะกินกาแฟ กินข้าว ซื้อของ หรือพักระหว่างเดินทางด้วย
ธุรกิจน้ำมันและค้าปลีกของ ปตท. ยังขยายออกไปต่างประเทศ ทั้ง กัมพูชา ลาว ฟิลิปปินส์ เวียดนาม สิงคโปร์ เมียนมา มาเลเซีย ญี่ปุ่น โอมาน และซาอุดีอาระเบีย
ส่วนเรื่องน้ำมัน ปตท. ยังเป็นรายแรกของประเทศที่จำหน่าย น้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว น้ำมันแก๊สโซฮอล์ และน้ำมันดีเซลที่มีส่วนผสมของไบโอดีเซล
นอกจากเรื่องธุรกิจ ปตท. ยังเข้าไปทำงานด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมในหลายเรื่อง
ด้านสิ่งแวดล้อม มีทั้งการปลูกและฟื้นฟูป่า รวมถึงศูนย์เรียนรู้เรื่องธรรมชาติและระบบนิเวศ
ส่วน “รางวัลลูกโลกสีเขียว” ก็ถูกจัดขึ้นเพื่อมอบให้ชุมชน บุคคล และกลุ่มเยาวชนที่มีผลงานด้านการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ ทั้งดิน น้ำ และป่า
เรื่องการศึกษา ปตท. สนับสนุนการสร้างคนด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ผ่าน โรงเรียนกำเนิดวิทย์ หรือ KVIS และ สถาบันวิทยสิริเมธี หรือ VISTEC ซึ่งดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2558
ยังมีค่าย STEM สำหรับเยาวชน การประกวดศิลปกรรม ปตท. “PTT Art Awards” ที่จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 41 รวมถึงการพัฒนาอาคารบ้านเจ้าพระยาเป็น PTT Art Gallery สำหรับจัดแสดงงานศิลปะ
ในระดับชุมชนก็มีโครงการ “รักษ์ป่า สร้างคน ๘๔ ตำบล วิถีพอเพียง” รวมถึง “Community Coffee Sourcing” ที่ช่วยเกษตรกรผู้ปลูกและแปรรูปกาแฟ พร้อมส่งเสริมการผลิตที่คำนึงถึงทรัพยากรธรรมชาติ
และเมื่อเกิดวิกฤตหรือภัยพิบัติ ปตท. ก็เข้าไปช่วยทั้งเรื่องลดภาระค่าครองชีพด้านพลังงาน และช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากเหตุการณ์ต่างๆ ทั้งน้ำท่วม แผ่นดินไหว และไฟไหม้
หนึ่งในทีมที่เข้ามารับภารกิจเฉพาะทาง คือ PTT Group SEALs ทีมพนักงานที่ผ่านการฝึกอบรม สามารถเข้าไปช่วยเหลือในพื้นที่เข้าถึงยาก รวมถึงใช้เทคโนโลยีและอุปกรณ์ค้นหาผู้รอดชีวิตจากเหตุอาคารถล่ม
ส่วน “พลังไทย ใจอาสา” เป็นการระดมพนักงานมาช่วยจัดเตรียมสิ่งของและอาหารส่งต่อให้ผู้ได้รับผลกระทบ
ช่วงโควิด-19 ยังเกิดโครงการ “ลมหายใจเดียวกัน” เพื่อช่วยเรื่องการคัดกรองผู้ป่วย โรงพยาบาลสนาม และสนับสนุนอุปกรณ์ทางการแพทย์ให้พื้นที่ที่ขาดแคลน
นอกจากนี้ ช่วงที่ไทยเจอวิกฤตเศรษฐกิจ ปตท. มีส่วนในการปรับโครงสร้างธุรกิจและแก้ปัญหาทางการเงินของบริษัทในกลุ่มโรงกลั่นและปิโตรเคมี ก่อนนำบริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ฯ
เป้าหมายสำคัญคือทำให้ธุรกิจแข็งแรงขึ้น และช่วยเรียกความเชื่อมั่นของนักลงทุนกลับมา ในช่วงที่เศรษฐกิจไทยกำลังเจอแรงกดดัน
หลังจากนั้น หุ้นกลุ่มพลังงาน โดยเฉพาะ ปตท. ก็มีบทบาทมากขึ้นในตลาดทุนไทย ขณะที่ผลประกอบการของกลุ่ม ปตท. ก็กลายเป็นอีกหนึ่งช่องทางรายได้ของภาครัฐ
ข้อมูลตั้งแต่ปี 2544-2568 ระบุว่า กลุ่ม ปตท. นำส่งเงินให้ภาครัฐ ทั้งในรูป เงินปันผลและภาษีเงินได้ รวมกว่า 1.38 ล้านล้านบาท
ขณะเดียวกัน การลงทุนของกลุ่ม ปตท. ยังเชื่อมโยงไปถึงการจ้างงาน อุตสาหกรรมต่อเนื่อง และธุรกิจในห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่ต้นน้ำไปจนถึงปลายน้ำ
โลกพลังงานวันนี้เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา และ ปตท. ก็มีโจทย์เพื่อความยั่งยืนของประเทศ ในวันที่
โลกกำลังเข้าสู่การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน
โจทย์ใหญ่คือทำอย่างไรให้ประเทศมีพลังงานใช้เพียงพอ ขณะเดียวกันก็ต้องลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และทำให้ประชาชนเข้าถึงพลังงานในราคาที่เหมาะสม
นี่คือสิ่งที่เรียกว่า Energy Trilemma หรือการหาสมดุลระหว่าง ความมั่นคงทางพลังงาน ความยั่งยืน และราคาที่คนเข้าถึงได้
ปตท. จึงวางกลยุทธ์ C3 เพื่อรับมือกับเรื่องนี้
C1: Climate-Resilience Business
หันไปพัฒนาธุรกิจพลังงานแห่งอนาคต ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม รวมถึงธุรกิจ Lifestyle & Sustainable Ecosystem พร้อมปรับโครงสร้างธุรกิจให้เข้ากับโลกที่กำลังเปลี่ยน
C2: Carbon Conscious Asset
ปรับกระบวนการผลิตให้ใช้พลังงานน้อยลง ลดการเผาทิ้ง เพิ่มการใช้พลังงานหมุนเวียน ศึกษาพลังงานทางเลือก และนำ Digital กับ AI เข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
C3: Coalition, Co-Creation, and Collective Efforts for All
ทำงานร่วมกับหลายภาคส่วน เพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีสำหรับลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก รวมถึงช่วยภาคอุตสาหกรรมเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานรูปแบบใหม่
ด้านพลังงาน ปตท. ยังมองไปถึงตลาด LNG ระดับโลก พร้อมศึกษาเทคโนโลยี CCS หรือการดักจับและกักเก็บคาร์บอน รวมถึง Hydrogen
อีกทางคือการเพิ่มการดูดซับคาร์บอนผ่านการปลูกและดูแลป่า
สำหรับเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ปตท. ตั้งเป้าลด GHGs ลง 15% ภายในปี 2578 และมุ่งสู่ Net Zero Emissions ภายในปี 2593 ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของประเทศไทย
และ ปตท. ยังขยายการลงทุนออกไปต่างประเทศมากขึ้น ทั้งธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม ธุรกิจการค้า และการทำงานร่วมกับพันธมิตรในต่างประเทศ
ปัจจุบันมีสำนักงานการค้าระหว่างประเทศ มากกว่า 6 แห่ง ในพื้นที่ยุทธศาสตร์ และมีเครือข่ายการค้าครอบคลุม กว่า 70 ประเทศ
เครือข่ายเหล่านี้ไม่ได้มีไว้แค่ขยายธุรกิจของ ปตท. แต่ยังเป็นช่องทางเชื่อมธุรกิจและการลงทุนระหว่างไทยกับตลาดต่างประเทศ และเปิดโอกาสให้บริษัทไทยกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องออกไปหาตลาดใหม่ๆ ด้วย
โจทย์เรื่องชุมชนในระยะต่อไป จะไม่ได้หยุดแค่การเข้าไปช่วย แต่เป็นการทำให้ชุมชนมีความรู้ มีทักษะ และสามารถพึ่งพาตัวเองได้มากขึ้น
โครงการ “ชุมชนเข้มแข็ง” ซึ่งต่อยอดจาก “รักษ์ป่า สร้างคน ๘๔ ตำบล วิถีพอเพียง” วางแนวทางไว้ 5 ด้าน คือ พลังงานและเทคโนโลยี ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ สังคมชุมชน และวัฒนธรรมและการเรียนรู้
ขณะเดียวกัน “พัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนและการตลาด” ช่วยยกระดับสินค้าและทักษะการทำธุรกิจ ส่วน “ชุมชนยิ้มได้” ช่วยเพิ่มช่องทางขายและขยายตลาดให้สินค้าชุมชน
สำหรับผู้ด้อยโอกาส ผู้พิการ และผู้สูงอายุ ก็มีการสร้างทักษะและโอกาสด้านอาชีพ ผ่านรูปแบบวิสาหกิจเพื่อสังคม เช่น “Café Amazon for Chance” และ “Community Coffee Sourcing”
ส่วน มูลนิธิพลังที่ยั่งยืน ก็ยังทำงานด้านสังคม โดยเฉพาะการเพิ่มทักษะทางสังคมและอาชีพให้กับเยาวชนด้อยโอกาส
อีกเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ AI และเทคโนโลยีดิจิทัล
ปตท. มีโครงการ AXIS หรือ AI Transformation & Synergy ที่พยายามเชื่อมคน เทคโนโลยี และนวัตกรรมเข้าด้วยกัน เพื่อให้ AI เข้ามาช่วยงานจริงมากขึ้น
หนึ่งในตัวอย่างคือ “Axistant” แพลตฟอร์ม AI ระดับองค์กรในรูปแบบ Enterprise Chat สำหรับพนักงาน ใช้ค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูล เพื่อช่วยทั้งการทำงานและการตัดสินใจ
แต่จะใช้ AI ให้ได้ ก็ต้องเริ่มจากคน ปตท. จึงมีการ Upskill และ Reskill บุคลากรด้านดิจิทัลและ AI ผ่านโครงการอย่าง AI Boost Camp รวมถึงมี AI Space ให้พนักงานได้ทดลองและแลกเปลี่ยนความรู้เรื่อง AI
48 ปีที่ผ่านมาอาจเป็นแค่จุดเริ่มต้น
จากองค์กรที่เกิดขึ้นในวันที่ประเทศไทยกำลังเจอวิกฤตน้ำมัน เมื่อปี 2521 วันนี้ ปตท. กำลังเจอโจทย์อีกแบบ
ไม่ใช่แค่เรื่อง จะหาพลังงานจากไหนให้พอใช้ แต่เป็นเรื่อง จะเปลี่ยนผ่านจากพลังงานฟอสซิลอย่างไร จะลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างไร จะสู้ในตลาดโลกอย่างไร และจะรับมือกับ AI ที่กำลังเปลี่ยนโลกการทำงานอย่างไร
อีกไม่กี่ปีข้างหน้า การวัดความสำเร็จขององค์กรพลังงานจึงอาจไม่ได้ดูแค่ ผลิตได้เท่าไร ลงทุนมากแค่ไหน หรือมีธุรกิจอยู่กี่ประเทศ แต่อาจต้องดูว่า ปรับตัวทันโลกที่เปลี่ยนเร็วแค่ไหน และยังสามารถสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตให้กับคนไทยได้อย่างไรในโลกใบใหม่
ความคิดเห็น(0)
เข้าสู่ระบบเพื่อร่วมแสดงความคิดเห็นกับชาวอีจัน