มีอะไรจะเม้าท์หรอ? “คนท้องผูก” ต้องถูกใจ! หมอเจด แนะ 5 วิธี ขยับกระตุ้นลำไส้ ไม่ต้องง้อยา | อีจัน ONE COMMUNITYข่าวทั่วไปข่าวทั่วไป
“คนท้องผูก” ต้องถูกใจ! หมอเจด แนะ 5 วิธี ขยับกระตุ้นลำไส้ ไม่ต้องง้อยา“คนท้องผูก” ต้องถูกใจ! หมอเจด แนะ 5 วิธี ขยับกระตุ้นลำไส้ ไม่ต้องง้อยา
ชาวออฟฟิศ เช็กเลย! นั่งนานๆ อาจทำท้องผูก หมอเจด แนะ 5 วิธี ขยับกระตุ้นลำไส้ ไม่ต้องง้อยาระบาย พร้อมเตือนสัญญาณที่ไม่ควรฝืนแก้เอง…
เผยแพร่ 18 ส.ค. 2569 14:50 น. ท้องผูกบ่อย ถ่ายยาก อย่าเพิ่งหยิบยาระบาย!
บางทีลำไส้อาจไม่ได้ต้องการยาเพิ่ม แต่อาจกำลังเรียกร้องให้เรา “ลุกขึ้นมาขยับบ้าง”
ล่าสุดวันนี้ (18 ส.ค.69) นายแพทย์เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา และอินฟลูเอนเซอร์ ด้านสุขภาพชื่อดัง โพสต์ให้ความรู้ผ่านเฟซบุ๊ก “หมอเจด” ระบุว่า…
“ท้องผูกบ่อย ลองขยับแบบนี้! กระตุ้นลำไส้ได้ไม่ต้องพึ่งยาระบาย!
ใครที่ท้องผูกบ่อย ผมอยากให้ลองย้อนดูอย่างหนึ่งครับว่าในแต่ละวันเรา “ขยับตัว” มากแค่ไหน
บางคนกินผักแล้ว ดื่มน้ำแล้ว แต่เช้าก็นั่งรถ ถึงที่ทำงานก็นั่งโต๊ะ กินข้าวเสร็จก็นั่งต่อ กลับบ้านก็นั่งดูมือถืออีก
ลำไส้เองก็มีการบีบตัวเป็นจังหวะ เพื่อค่อย ๆ พาอุจจาระเดินทางไปข้างหน้า การไม่ค่อยเคลื่อนไหวร่างกายเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้ท้องผูกได้ และการมีกิจกรรมทางกายสม่ำเสมอสามารถช่วยให้อุจจาระเคลื่อนผ่านลำไส้ได้ดีขึ้นในบางคนครับ
แต่ไม่ต้องเข้าใจว่า “ท้องผูกแล้วต้องออกกำลังกายหนัก”
ไม่ต้องครับ บางครั้งแค่เปลี่ยนจาก กินเสร็จแล้วนั่ง เป็นกินเสร็จแล้วขยับลำไส้ก็ได้ประโยชน์แล้ว
ถ้าท้องผูกบ่อย ผมอยากให้ลอง 5 วิธีนี้ครับ
1️. หลังมื้อเช้า ลองเดิน 10–15 นาที
ถ้าจะเลือกช่วงหนึ่งของวันให้เดิน ผมชอบช่วงหลังอาหารเช้าครับ
มีข้อมูลเพิ่มเติมเรื่องนี้ไหม
แจ้งเบาะแสหรือสอบถามทีมข่าวอีจันได้โดยตรง
ร่วมช่วยเหลือที่เกี่ยวข้องกับข่าวนี้
สินค้าแนะนำ ทุกการซื้อคือการให้
เพราะหลังเรากินอาหาร กระเพาะที่เริ่มมีอาหารเข้าไปสามารถส่งสัญญาณให้ลำไส้ใหญ่บีบตัวมากขึ้นตามธรรมชาติ ในทางการแพทย์เรียกว่า Gastrocolic reflex ไม่ต้องจำชื่อครับ แปลเป็นภาษาง่าย ๆ คือ พออาหารใหม่เข้ามา ร่างกายเหมือนบอกลำไส้ว่า “ของใหม่มาแล้ว ของเก่าขยับต่อได้ครับ”
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายคนรู้สึกอยากเข้าห้องน้ำหลังอาหารเช้าหรือหลังดื่มเครื่องดื่มอุ่น ๆ ถ้าเราเติมการเดินเบา ๆ เข้าไปอีกประมาณ 10–15 นาที ก็เท่ากับให้ร่างกายได้ขยับในช่วงที่ลำไส้กำลังมีจังหวะทำงานอยู่แล้ว ไม่ต้องเดินเร็วมากครับ เดินรอบบ้าน เดินไปซื้อของ เดินขึ้นลงหน้าบ้าน หรือเดินในออฟฟิศก็ได้ ทำให้มันง่ายจนไม่ต้องหาเหตุผลมาปฏิเสธครับ
2. นั่งทำงานนาน ๆ ให้ลุกทุก 30–60 นาที
คนท้องผูกบางคนไม่ได้ขาดการออกกำลังกายครับ เย็นอาจเข้าฟิตเนสด้วยซ้ำ แต่ปัญหาคือช่วง 8 ชั่วโมงก่อนหน้านั้น แทบไม่ลุกจากเก้าอี้เลย ผมอยากให้แยกสองเรื่องครับ ออกกำลังกายวันละ 30 นาทีเป็นเรื่องดี แต่ไม่ได้หมายความว่าอีก 10 ชั่วโมงควรนั่งนิ่งได้หมด
ถ้าทำงานหน้าคอม ลองตั้งกติกาง่าย ๆ ทุก 30–60 นาที ลุกเดินสัก 2–5 นาที ไปเติมน้ำ เข้าห้องน้ำ เดินคุยโทรศัพท์ เดินขึ้นบันไดหนึ่งชั้น กิจกรรมเล็ก ๆ แบบนี้ช่วยเพิ่มการเคลื่อนไหวรวมทั้งวัน และการเคลื่อนไหวเป็นประจำเป็นหนึ่งในวิธีที่ใช้ช่วยดูแลท้องผูกครับ บางทีลำไส้ไม่ได้ต้องการโปรแกรมซับซ้อนครับ มันแค่อยากให้เจ้าของลุกจากเก้าอี้บ้าง
3️. ลองท่าเดินยกเข่าเบา ๆ 1–2 นาที
ถ้าวันไหนออกไปเดินไม่ได้ ลองทำในบ้านครับ ยืนจับเก้าอี้หรือผนังถ้าทรงตัวไม่ดี
แล้วเดินยกเข่าอยู่กับที่ ซ้าย-ขวา-ซ้าย-ขวา ประมาณ 1–2 นาที ไม่ต้องยกสูงถึงอก ไม่ต้องทำเร็ว เป้าหมายคือให้สะโพก ต้นขา และลำตัวเริ่มเคลื่อนไหว พอเราใช้กล้ามเนื้อใหญ่ของขา ร่างกายโดยรวมก็มีการเคลื่อนไหวมากกว่าการนั่งนิ่ง และสำหรับคนที่เคลื่อนไหวน้อย นี่เป็นวิธีง่าย ๆ ในการเพิ่มกิจกรรมระหว่างวันครับ
ถ้าทำแล้วไหว พักเล็กน้อย แล้วทำอีกหนึ่งรอบได้ คนวัย 60–70 ก็ทำได้ครับถ้าร่างกายเอื้อ แค่มีที่จับมั่นคงไว้ก่อน เราไม่ได้กำลังซ้อมวิ่งมาราธอนครับ เรากำลังเตือนร่างกายว่า วันนี้ไม่ได้มีแต่นั่ง
4️.ขยับลำตัวเบา ๆ ช่วยแก้อาการตัวแข็งจากการนั่งนาน
คนที่นั่งนานมักไม่ได้ตึงแค่ขาครับ เอว สะโพก หลังก็แข็งไปด้วย
ลองยืนตรง วางมือที่เอว แล้วหมุนลำตัวซ้าย–ขวาเบา ๆ
หรือยกแขนขึ้น เอนตัวซ้าย กลับกลาง เอนขวา ทำช้า ๆ
ถ้ามีปัญหาหลังหรือกระดูกอยู่เดิม ไม่ต้องบิดแรงครับ
จุดประสงค์ไม่ใช่ “บิดลำไส้ให้อุจจาระไหลออก” แบบนั้นไม่ใช่ครับ
จุดประสงค์คือเพิ่มการเคลื่อนไหวทั้งตัว และลดเวลาที่เราอยู่ในท่าเดิมนาน ๆ
การเคลื่อนไหวร่างกายอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเดิน ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ หรือกิจกรรมทั่วไป ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของคำแนะนำเพื่อช่วยการทำงานของลำไส้ครับ
5️. อย่าขยับอย่างเดียว ต้อง “เข้าห้องน้ำให้เป็นเวลา” ด้วย
ข้อนี้สำคัญมากครับ บางคนลำไส้ส่งสัญญาณแล้ว ตอนเช้าเริ่มปวดถ่ายแต่กำลังรีบไปทำงาน เลยคิดว่า “เดี๋ยวถึงออฟฟิศค่อยเข้า” ถึงออฟฟิศมีประชุม “เดี๋ยวเที่ยงค่อยเข้า”เที่ยงความอยากถ่ายหายไปแล้วครับ การกลั้นอุจจาระซ้ำ ๆ ทำให้อุจจาระอยู่ในลำไส้นานขึ้น น้ำถูกดูดกลับมากขึ้น อุจจาระจึงแข็งและถ่ายยากขึ้นได้
เพราะฉะนั้นถ้ารู้ว่าตัวเองท้องผูก ลองสร้างรูทีนครับ
ตื่น-ดื่มน้ำตามปกติ-กินมื้อเช้า-เดินเบา ๆ แล้วเผื่อเวลาเข้าห้องน้ำ
ถ้ารู้สึกอยากถ่าย อย่าผัดวันประกันพรุ่งกับลำไส้ครับ
อีกอย่างที่ช่วยได้คือเอาเท้าวางบนม้านั่งเตี้ย ๆ ตอนนั่งชักโครก ให้เข่าสูงกว่าสะโพกเล็กน้อย ท่านี้ช่วยให้ตำแหน่งในการถ่ายเหมาะขึ้นและลดการเบ่งในบางคนครับ NIDDK ก็แนะนำการใช้ที่วางเท้าเพื่อช่วยให้ท่าถ่ายสบายขึ้นได้
ถ้าท้องผูก อย่าพึ่งแค่การขยับ ต้องดู 5 เรื่องนี้คู่กันครับ
• ไฟเบอร์ต้องถึง จากผัก ผลไม้ทั้งลูก ถั่ว ข้าวโอ๊ต หรือธัญพืชต่าง ๆ แต่ถ้าปกติกินไฟเบอร์น้อย ให้ค่อย ๆ เพิ่ม ไม่ใช่พรุ่งนี้จัดผักกะละมังเดียวแล้วท้องอืดครับ
• ดื่มน้ำให้เหมาะสม เพราะถ้าเพิ่มไฟเบอร์แต่ดื่มน้ำน้อย อุจจาระอาจยิ่งแข็งได้ คนทั่วไปดื่มตามความกระหายและสภาพร่างกาย แต่คนมีโรคหัวใจหรือโรคไตบางระยะไม่ควรฝืนดื่มน้ำมากเอง
• อย่ากลั้นอุจจาระเป็นนิสัย ถ้ามีสัญญาณอยากถ่าย ให้หาเวลาเข้าห้องน้ำ เพราะยิ่งปล่อยไว้นาน อุจจาระยิ่งเสียความชื้นครับ
• เพิ่มอาหารที่มีจุลินทรีย์ดีบ้าง เช่น โยเกิร์ตรสธรรมชาติ นมเปรี้ยวที่น้ำตาลไม่สูง หรืออาหารหมักบางชนิด เพราะจุลินทรีย์ในลำไส้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทำงานของลำไส้ แต่ไม่ใช่ว่าท้องผูกทุกคนต้องหายจากโพรไบโอติกนะครับ ยังต้องดูไฟเบอร์ น้ำ และพฤติกรรมร่วมด้วย
• ดูยาที่กินอยู่ด้วย ยาบางชนิดทำให้ท้องผูกได้ เช่น ยาแก้ปวดบางกลุ่ม ธาตุเหล็ก ยาบางชนิดที่ใช้กับโรคทางประสาทหรือความดัน ถ้าท้องผูกหลังเริ่มยาใหม่ อย่าหยุดยาเอง แต่เอาไปคุยกับผู้รักษาครับ
การดูแลท้องผูกจึงไม่ได้มีแค่ยาระบายครับ ต้องดูทั้ง อาหาร น้ำ จุลินทรีย์ในลำไส้ การขยับ และนิสัยการขับถ่าย ไปพร้อมกัน เพราะบางทีลำไส้ไม่ได้ต้องการยาเพิ่ม แต่ต้องการให้ชีวิตประจำวันของเราช่วยมันทำงานมากขึ้นครับ
แล้วเมื่อไหร่ไม่ควรแก้ด้วยการเดินอย่างเดียว?
อันนี้ต้องแยกให้ชัดครับ ถ้าท้องผูกเป็นครั้งคราว หลังเดินทาง กินผักน้อย หรือนั่งเยอะ เราลองปรับพฤติกรรมก่อนได้
แต่ถ้ามี ถ่ายเป็นเลือด เลือดออกทางทวาร ปวดท้องต่อเนื่องหรือปวดมาก ท้องอืดมาก และผายลมไม่ได้ อาเจียน มีไข้ น้ำหนักลดโดยไม่ได้ตั้งใจ หรือรูปแบบการขับถ่ายเปลี่ยนไปชัดเจนและไม่กลับมาเหมือนเดิม
แบบนี้อย่ามัวแต่เดินรอบบ้านเพื่อรอให้ถ่ายครับ
ควรหาสาเหตุ เพราะอาการเหล่านี้อาจมีต้นเหตุอื่นที่ต้องตรวจเพิ่มเติม
และถ้าท้องผูกเรื้อรัง แม้กินไฟเบอร์ ดื่มน้ำ และขยับดีแล้วก็ยังต้องเบ่งมาก รู้สึกถ่ายไม่สุด หรือเหมือนมีอะไรขวางอยู่ ก็อาจมีปัญหาเรื่องการทำงานของกล้ามเนื้อบริเวณอุ้งเชิงกรานหรือสาเหตุอื่นได้ ไม่ได้แปลว่าต้องเพิ่มยาระบายไปเรื่อย ๆ ครับ
ถ้าท้องผูกบ่อย อย่าเพิ่งมองไปที่ยาระบายอย่างเดียวครับ
ลองย้อนดูชีวิตหนึ่งวันก่อนว่า…
เพราะลำไส้เองก็ชอบร่างกายที่ได้เคลื่อนไหวครับ
แต่ไม่ได้หมายความว่าขยับแล้วทุกคนจะเลิกใช้ยาระบายได้ทันที เพราะท้องผูกมีหลายสาเหตุ ถ้าสาเหตุส่วนหนึ่งมาจากชีวิตที่ กินแล้วนั่ง นั่งแล้วนอน และกลั้นไปเรื่อย ๆ
ก่อนจะเพิ่มยาอีกเม็ด ลองให้ร่างกายได้ขยับมากขึ้นทุกวันก่อนครับ
ใครมีคำถาม หรืออยากให้ผมเขียนความรู้เรื่องอะไรคอมเมนต์กันมาได้เลยนะครับ”
ก่อนจะเพิ่มยาระบายอีกเม็ด ลองถามตัวเองก่อนว่า วันนี้เรา “ขยับ” มากพอแล้วหรือยัง?
ความคิดเห็น(0)
เข้าสู่ระบบเพื่อร่วมแสดงความคิดเห็นกับชาวอีจัน