มีอะไรจะเม้าท์หรอ? บางคนทำทุกคืน! หมอเจด เปิด 4 พฤติกรรมเสี่ยงไขมันพอกตับ | อีจัน ONE COMMUNITYข่าวทั่วไปข่าวทั่วไป
บางคนทำทุกคืน! หมอเจด เปิด 4 พฤติกรรมเสี่ยงไขมันพอกตับบางคนทำทุกคืน! หมอเจด เปิด 4 พฤติกรรมเสี่ยงไขมันพอกตับ
ก่อนนอนอย่าหาทำ! หมอเจด เปิด 4 พฤติกรรมที่บางคนทำบ่อย เตือน อาจส่งผลต่อระบบเผาผลาญ เสี่ยงไขมันพอกตับ…
เผยแพร่ 4 ก.ย. 2569 19:15 น. ก่อนนอนอย่าทำแบบนี้เลย “ตับ” ก็เหนื่อยเป็นนะ! 🫠
หลายคนคิดว่าไขมันพอกตับต้องเกิดจากกินของมัน ของทอด หรือดื่มหนักเท่านั้น แต่ ความจริงแล้วพฤติกรรมที่เราทำซ้ำๆ ในช่วงกลางคืนก็เป็นอีกเรื่องที่ควรใส่ใจค่ะ
ล่าสุดวานนี้ (3 ก.ย.69) นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา และอินฟลูเอนเซอร์ด้านสุขภาพชื่อดัง โพสต์เฟซบุ๊ก เตือน 4 พฤติกรรมก่อนนอน ที่หากทำเป็นประจำ อาจส่งผลต่อระบบเผาผลาญและเพิ่มการสะสมไขมันในตับ ระบุว่า…
“ก่อนนอนหยุด 4 พฤติกรรมนี้ ตัวเร่งไขมันพอกตับที่หลายคนทำทุกคืน!
ก่อนไปนอนคืนนี้ ใครที่ยังทำแบบนี้อยู่ หยุดได้หยุดนะครับ เพราะสิ่งที่เราทำซ้ำ ๆ ตอนกลางคืนนี่แหละ อาจกำลังเร่งให้ตับสะสมไขมันโดยไม่รู้ตัว
หลายคนเวลาพูดถึงไขมันพอกตับ จะนึกถึงคนกินของมัน ของทอด หรือดื่มเหล้าเยอะก่อนเลย แต่ในชีวิตจริง คนที่มีไขมันพอกตับจำนวนไม่น้อยไม่ได้กินหมูกรอบทุกวัน ไม่ได้ดื่มหนัก และบางคนกลางวันก็ดูแลตัวเองดีด้วยซ้ำครับ
ปัญหามักมาโผล่ช่วง “หลังเลิกงาน” กลางวันยุ่งจนกินน้อย กลับบ้านดึกแล้วหิวจัด กินมื้อใหญ่ มีน้ำหวานหรือของหวานต่อ นั่งดูมือถือยาว ๆ บางคืนมีแอลกอฮอล์ แล้วก็นอนตีหนึ่งตีสอง
ทำวันเดียวไม่ใช่เรื่องใหญ่ครับ แต่ถ้ากลายเป็นแพทเทิร์นทุกคืน ร่างกายจะเริ่มเจอทั้งพลังงานเกิน น้ำตาลสูง อินซูลินสูง การใช้กล้ามเนื้อน้อย และการนอนที่ไม่พอพร้อมกัน
สุดท้ายตับก็เหมือนโกดังครับ ของเข้าทุกคืน ของออกไม่ทัน วันหนึ่งเปิดโกดังมา ก็เต็มไปด้วยไขมันแล้ว
ถ้าอยากลดความเสี่ยงไขมันพอกตับ ผมอยากให้เช็ก 4 พฤติกรรมก่อนนอนนี้ก่อนเลยครับ
มีข้อมูลเพิ่มเติมเรื่องนี้ไหม
แจ้งเบาะแสหรือสอบถามทีมข่าวอีจันได้โดยตรง
ร่วมช่วยเหลือที่เกี่ยวข้องกับข่าวนี้
สินค้าแนะนำ ทุกการซื้อคือการให้
1️. กินมื้อใหญ่ตอนดึก โดยเฉพาะวันที่กลางวันอดแล้วมาชดเชยตอนกลางคืน
กลางวันประชุมจนกินนิดเดียว
บ่ายกาแฟแก้วหนึ่งประคองชีวิต
พอกลับถึงบ้านสองสามทุ่ม ความหิวที่สะสมมาตลอดวันก็ระเบิด
สุดท้ายกลายเป็นข้าวสองจาน กับข้าวหลายอย่าง ของทอดเพิ่มอีกนิด แล้วปิดท้ายด้วยผลไม้หรือขนม
หลายคนคิดว่า “หมอ ก็วันนี้กินน้อยมาทั้งวันนะ”
จริงครับ แต่ร่างกายดูยอดรวม ไม่ได้ให้ส่วนลดเพราะเราอดช่วงกลางวัน
ยิ่งมื้อดึกนั้นมีทั้งแป้งเยอะ น้ำตาลเยอะ และไขมันสูง พลังงานจะเข้ามาเป็นก้อนใหญ่ในช่วงที่หลังจากนั้นแทบไม่ได้ใช้แล้ว
คาร์โบไฮเดรตส่วนเกินสามารถถูกตับเปลี่ยนไปสร้างไขมันผ่านกระบวนการที่เรียกว่า de novo lipogenesis ได้ครับ โดยเฉพาะในคนที่มีภาวะดื้ออินซูลินอยู่แล้ว
พอดื้ออินซูลิน กล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อจะรับกลูโคสได้ไม่ดีเท่าเดิม ขณะที่ตับยังต้องจัดการพลังงานที่ไหลเข้ามา
ถ้าเกิดซ้ำบ่อย ๆ ไขมันในตับก็มีโอกาสสะสมมากขึ้นครับ แต่ผมไม่ได้บอกว่า “หลังสองทุ่มห้ามกิน” นะครับ ไม่มีนาฬิกาวิเศษที่พอ 20.01 น. แล้วข้าวทุกคำกลายเป็นไขมัน
สิ่งที่ผมห่วงคือ “มื้อใหญ่เกินความต้องการ + กินชิดเวลานอน + ทำซ้ำเป็นนิสัย”
ถ้ารู้ว่ากลับบ้านดึก ลองอย่าปล่อยให้หิวจนถึงขั้นหน้ามืดครับ มื้อกลางวันควรกินให้พอ หรือมีของว่างที่มีโปรตีนช่วยไว้บ้าง พอมื้อเย็นไม่หิวจนระเบิด เราจะคุมปริมาณง่ายขึ้นเยอะครับ
2️. งดข้าวเย็นแล้ว แต่ยังมีน้ำหวาน ของหวาน และของจุกจิกต่อทั้งคืน
อันนี้เป็นกับดักที่คนตั้งใจลดน้ำหนักกับลดไขมันพอกตับเจอกันเยอะครับ
“หมอ ผมไม่กินข้าวเย็นเลยนะ”
ผมถามต่อว่า “แล้วหลังเย็นกินอะไรอีกไหมครับ?”
คำตอบบางทีคือ ชานมหนึ่งแก้ว ผลไม้อีกจาน โยเกิร์ตรสหวาน ถั่วหนึ่งถุง แล้วมีขนมตอนดูซีรีส์อีกนิดหน่อย
ฟังทีละอย่างเหมือนไม่เยอะครับ แต่พอรวมกัน อาจมากกว่าข้าวเย็นหนึ่งมื้อเสียอีก
สิ่งที่ผมห่วงเป็นพิเศษคือ
เครื่องดื่มหวาน เพราะดื่มง่าย เข้าเร็ว และไม่ทำให้อิ่มเท่าอาหารแข็ง
น้ำตาล โดยเฉพาะเมื่อได้รับในปริมาณสูงจากน้ำอัดลม ชานม น้ำผลไม้ปรุงหวาน หรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลเติม สามารถเพิ่มภาระการสร้างไขมันในตับได้ครับ
ฟรุกโตส เป็นหนึ่งในน้ำตาลที่ตับมีบทบาทสำคัญในการจัดการ และเมื่อได้รับมากเกินอย่างต่อเนื่อง ก็มีส่วนกระตุ้นการสร้างไขมันในตับได้
แต่ตรงนี้อย่าเหมารวมว่า “ฟรุกโตส = ผลไม้ = ห้ามกิน” นะครับ
ผลไม้ทั้งลูกมีน้ำ ใยอาหาร และโครงสร้างอาหารต่างจากน้ำหวานมาก
สิ่งที่ผมห่วงกว่าคือ เช้ากาแฟหวาน บ่ายชาเย็น เย็นของหวาน ก่อนนอนยังมีน้ำหวานอีก
ถ้าจะเริ่มแก้อย่างหนึ่งก่อน ผมให้ตัด “น้ำหวานช่วงกลางคืน” ก่อนเลยครับ
เพราะเป็นจุดที่ลดน้ำตาลได้เยอะ โดยไม่ต้องไปอดข้าวหรืออดอาหารทั้งมื้อ
3️. ดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน เพราะคิดว่า “นิดเดียวเอง แถมช่วยให้หลับ”
อันนี้หลายคนมีเหตุผลฟังขึ้นมากครับ
“ไม่ได้ดื่มหนักนะหมอ แค่เบียร์หนึ่งสองกระป๋อง”
“ไวน์นิดเดียวเอง ดื่มแล้วหลับง่ายดี”
ถ้ามองแค่ช่วงแรกของคืน มันอาจช่วยให้รู้สึกง่วงและหลับเร็วขึ้นจริงครับ แต่ตับไม่ได้หลับตามเรา
แอลกอฮอล์ต้องถูกเผาผลาญที่ตับ และกระบวนการนี้ทำให้สมดุลการเผาผลาญในเซลล์ตับเปลี่ยนไปในทางที่เอื้อต่อการสร้างและสะสมไขมันมากขึ้น
ถ้าดื่มบ่อยร่วมกับน้ำหนักเกิน รอบเอวมาก TG สูง หรือดื้ออินซูลิน ความเสี่ยงต่อไขมันสะสมในตับก็ยิ่งสูงครับ และปัจจุบันเรารู้ด้วยว่าเรื่องไขมันพอกตับไม่ได้แบ่งง่าย ๆ แบบ “เกิดจากแอลกอฮอล์” กับ “ไม่เกี่ยวกับแอลกอฮอล์” เสมอไป
บางคนมีปัจจัยเมตาบอลิก เช่น อ้วนลงพุง เบาหวาน ไขมันสูง แล้วก็มีแอลกอฮอล์ร่วมด้วย สองฝั่งนี้สามารถช่วยกันทำร้ายตับได้ครับ
อีกเรื่องที่คนดื่มก่อนนอนมักไม่รู้คือ แอลกอฮอล์อาจทำให้หลับเร็ว แต่ช่วงหลังของคืนการนอนอาจแตกมากขึ้น ชีพจรสูงขึ้น และคุณภาพ REM sleep แย่ลง เช้ามาเลยมีภาพแปลก ๆ “เมื่อคืนหลับเร็วมาก แต่ทำไมวันนี้เหมือนนอนไม่พอ”
เพราะ “หลับไว” ไม่ได้เท่ากับ “หลับดี” ครับ
ถ้าต้องพึ่งแอลกอฮอล์เพื่อให้นอนหลับแทบทุกคืน ผมอยากให้แก้เรื่องการนอนตรง ๆ มากกว่า เพราะตอนนั้นเราไม่ได้แค่กดปุ่มหลับ เรากำลังเพิ่มงานให้ตับทุกคืนด้วย
4️. กินเสร็จแล้วนั่งยาวจนเข้านอน แถมตัดเวลานอนเหลือ 4–5 ชั่วโมง
ข้อนี้ผมว่าคนยุคนี้โดนเต็ม ๆ ครับ มื้อเย็นเสร็จนั่งทำงานต่อ ดูซีรีส์ เล่นมือถือ เลื่อนไปเรื่อย รู้ตัวอีกทีตีหนึ่ง แล้วหกโมงต้องตื่น
ชั้นแรก คือ “ไม่ขยับหลังอาหาร”
หลังอาหาร ถ้าเราเดินเบา ๆ สัก 10–15 นาที กล้ามเนื้อจะช่วยดึงกลูโคสจากเลือดไปใช้ได้มากขึ้นผ่านกลไกที่ไม่ต้องพึ่งอินซูลินทั้งหมด
น้ำตาลหลังอาหารจึงมีโอกาสขึ้นน้อยลงและลงเร็วขึ้น แต่ถ้ากินเสร็จแล้วนั่งต่อยาว ๆ กล้ามเนื้อแทบไม่ได้เข้ามาช่วยใช้พลังงานเลยครับ
การนอนน้อยต่อเนื่องมีผลต่อความไวต่ออินซูลิน ฮอร์โมนความหิว ระบบประสาทซิมพาเทติก และการควบคุมพลังงาน พอวันรุ่งขึ้น ร่างกายจะเข้าสู่วงจรที่จัดการยากขึ้น หิวมากขึ้น อยากของหวานมากขึ้น เพลียจนไม่อยากออกกำลัง แล้วเย็นก็กลับมากินหนักอีก สุดท้ายวนกลับมาที่เดิม
กินดึก → ไม่ขยับ → นอนน้อย → ดื้ออินซูลินมากขึ้น → พุงเพิ่ม → ตับสะสมไขมันง่ายขึ้น
นี่คือเหตุผลที่ผมชอบบอกว่า ไขมันพอกตับไม่ใช่เรื่องของ “อาหารมัน” อย่างเดียวครับ
มันเป็นโรคของระบบเมตาบอลิซึมทั้งระบบ ถ้าจะเริ่มแก้คืนนี้ ไม่ต้องทำสิบอย่างพร้อมกัน ผมชอบเริ่มจากสิ่งที่คุ้มก่อนครับ
• มื้อเย็นไม่ต้องหายไป แต่ลดขนาดมื้อดึกและอย่าปล่อยให้หิวจนระเบิด
• ตัดน้ำหวานและของหวานหลังมื้อก่อน เพราะลดน้ำตาลได้เยอะ
• หลังอาหารเดิน 10–15 นาที ให้กล้ามเนื้อเข้ามาช่วยใช้กลูโคส
• ลดแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะคนที่มีไขมันพอกตับ TG สูง หรือเบาหวาน
• พยายามนอนให้ได้ประมาณ 7–9 ชั่วโมงสำหรับผู้ใหญ่ส่วนใหญ่
• ถ้าน้ำหนักเกิน การลดน้ำหนักประมาณ 5–10% สามารถช่วยลดไขมันในตับและในหลายคนช่วยเรื่องการอักเสบได้ด้วยครับ
แต่ไม่ต้องคิดว่า “พรุ่งนี้ต้องลด 10% เลย”
แค่เริ่มจากน้ำหนักลด 3–5% ไขมันในตับก็มีโอกาสดีขึ้นแล้วในหลายคน
ค่อย ๆ ไปครับ ตับไม่ได้พอกไขมันในคืนเดียว เราก็ไม่จำเป็นต้องแก้มันในคืนเดียวเหมือนกัน
อีกเรื่องที่ผมไม่อยากให้ทำ คือรีบซื้อของ “ดีท็อกซ์ตับ” ก่อนแก้พฤติกรรม อันนี้เจอบ่อยมากครับ พอตรวจเจอไขมันพอกตับ สิ่งแรกที่ทำคือหาว่า กินสมุนไพรอะไรดี อาหารเสริมอะไรบำรุงตับ น้ำอะไรล้างตับ แต่ยังมีน้ำหวานทุกคืน ยังดื่ม ยังนอนตีสอง ยังมีพุง ยังนั่งทั้งวัน ผมว่าตรงนี้ผิดลำดับครับ
ตับของเราไม่ได้รอ “น้ำล้างตับ” สิ่งที่มันต้องการมากกว่าคือ พลังงานส่วนเกินลดลง ดื้ออินซูลินดีขึ้น น้ำหนักและรอบเอวดีขึ้น การนอนดีขึ้น และแอลกอฮอล์ลดลง พื้นฐานพวกนี้มีน้ำหนักกว่าของบำรุงตับหลายอย่างมากครับ
ก่อนนอนคืนนี้ ลองเช็กตัวเองง่าย ๆ
ถ้ามีหลายข้อพร้อมกัน ผมไม่อยากให้ตกใจครับ แต่ผมอยากให้รู้ว่า นี่คือจุดที่แก้ได้
บางคนไขมันพอกตับไม่ได้เริ่มจากอาหารมื้อใหญ่โตอะไรเลย แต่มาจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่ทำซ้ำทุกคืน จนกลายเป็นพันกว่าคืนโดยไม่รู้ตัว
คืนนี้ไม่ต้องเปลี่ยนทั้งชีวิตครับ
จากนั่งต่อเป็นเดิน 10 นาที
จากนอนตีหนึ่งลองขยับให้เร็วขึ้น
ทำทีละอย่าง แต่ทำให้บ่อย เพราะสิ่งที่ทำให้ตับดีขึ้นจริง ๆ ไม่ใช่คืนที่เราฮึดที่สุดครับ แต่คือคืนธรรมดา ๆ ที่เราทำสิ่งเดิมได้ดีขึ้นเรื่อย ๆ”
ลอกเช็กดูนะคะ ใครยังทำตาม 4 พฤติกรรมนี้อยู่ เลิกได้เลิก เลี่ยงได้เลี่ยงค่ะ อย่ารอจนป่วยค่อยหันมาใส่ใจสุขภาพ ‘อีจัน’ เป็นห่วง
ความคิดเห็น(0)
เข้าสู่ระบบเพื่อร่วมแสดงความคิดเห็นกับชาวอีจัน